Hỏi Đáp

Tri Thức Lý Luận Là Gì – Cẩm nang Hải Phòng

Thẻ: Kiến thức lý thuyết là gì

Kiến thức là một lĩnh vực rất rộng có thể được xem xét ở nhiều cấp độ và khía cạnh khác nhau. Kiến thức có thể là kiến ​​thức hàng ngày (còn được gọi là kiến ​​thức tiền khoa học, kiến ​​thức thực nghiệm hàng ngày hoặc kiến ​​thức viết là kiến ​​thức thực nghiệm), kiến ​​thức nghệ thuật và kiến ​​thức khoa học (thực nghiệm và lý thuyết). Như chúng ta đã biết, tri thức nghệ thuật là cách thức cụ thể để nắm bắt thực tế theo quan điểm thẩm mỹ, tri thức hàng ngày dựa trên lý trí và lẽ thường, là cơ sở quan trọng định hướng cho hành vi hàng ngày. Dạng kiến ​​thức này trở nên phong phú hơn khi kiến ​​thức khoa học tiến bộ. Tri thức là một hiện tượng xã hội xét về nguồn gốc và hoạt động của nó.

Bạn đang xem: Tri thức lý luận là gì

Hầu hết các nhà khoa học công nhận rằng kiến ​​thức khoa học bao gồm kiến ​​thức: kiến ​​thức thực nghiệm và kiến ​​thức lý thuyết. Trong số đó, kiến ​​thức thực nghiệm ở mức độ thấp, và kiến ​​thức lý thuyết ở mức độ cao của kiến ​​thức khoa học. Giữa hai cấp độ này, tri thức khoa học có mối quan hệ qua lại với nhau và là tiền đề, nền tảng của sự phát triển lẫn nhau, phản ánh của nó về thế giới vật chất ngày càng gần gũi, toàn diện và sâu sắc hơn. Vật chất chuyển động không đổi.

Sau đây, chúng tôi sẽ phân tích mối tương quan giữa hai cấp độ kiến ​​thức khoa học này.

Kiến thức kinh nghiệm chủ yếu có được thông qua quan sát và thử nghiệm. Nó xuất phát trực tiếp từ thực tiễn, lao động sản xuất, đấu tranh xã hội hoặc thực nghiệm khoa học. Được xem xét một cách tổng thể và toàn diện hơn, tri thức thực nghiệm được chia thành hai loại.

Đầu tiên là kiến ​​thức thực nghiệm thông thường, còn được gọi là kiến ​​thức tiền khoa học và kiến ​​thức thực nghiệm. Kiến thức thực nghiệm thông thường, chủ yếu từ những quan sát hàng ngày trong cuộc sống. Loại kiến ​​thức này phản ánh trực tiếp vẻ bề ngoài, với những âm bội cảm xúc mạnh mẽ, nhưng không giống hệt nhau. Tất nhiên, mức độ kiến ​​thức này đến từ nhận thức đơn giản, từ ảnh hưởng trực tiếp của sự vật lên các cơ quan cảm giác, và từ “giác quan thông thường”. Đây là mức độ thấp và những người ít học có thể làm chủ được.

Xem Thêm : Hi-Res Audio là gì và mọi điều cần biết – Âm Thanh Phong Vũ

Thứ hai, nó là một loại kinh nghiệm khoa học, bắt nguồn từ các thí nghiệm khoa học, từ sự khái quát hóa các thí nghiệm khoa học.

Trong quá trình phát triển của xã hội, hai loại tri thức này thẩm thấu, bổ sung cho nhau, giả định và chuyển hóa lẫn nhau, làm phong phú thêm quá trình nhận thức thế giới. Là loại tri thức kinh nghiệm được hình thành bằng cách so sánh, đối chiếu và kiểm tra thực tế, chứa đựng nhiều yếu tố khoa học, giúp con người nhận thức và cải tạo hiện thực, được gọi là tri thức kinh nghiệm khoa học. Kiến thức về kinh nghiệm khoa học, như Ph.Ăngghen đã chỉ ra, có tác dụng “loại bỏ các giả thuyết., Tập 20, trang 733). Kiến thức kinh nghiệm là kiến ​​thức được tích lũy từ cuộc sống hàng ngày. Trí thức kinh nghiệm giúp con người hình dung chân thực về các sự vật, hiện tượng, biết cách ứng xử với các hiện tượng tự nhiên và các mối quan hệ xã hội. Theo thời gian, cùng với kinh nghiệm sống, số lượng và chất lượng của tri thức kinh nghiệm ngày càng đa dạng, bao trùm mặt trái, nhưng vẫn tách rời nhau, chưa thể thẩm thấu vào bản chất của sự vật. Vì vậy, “tri thức kinh nghiệm chỉ có thể giúp con người phát triển ở một mức độ nhất định” (vu cao dam, 2002, tr. 13).

Kiến thức kinh nghiệm (ở cả hai cấp độ trên) đóng vai trò không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày cũng như trong mọi hoạt động xã hội khác để xây dựng cuộc sống con người. Kinh nghiệm là cơ sở để kiểm nghiệm các lý thuyết, sửa đổi, bổ sung các lý thuyết đã có, đồng thời là luận cứ đắc lực để tổng kết, khái quát và hình thành lý thuyết mới. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng, tri thức kinh nghiệm tuy có vai trò rất quan trọng nhưng nó chỉ biết được những thuộc tính bề ngoài, không thể thâm nhập vào mối quan hệ phức tạp của sự vật. Kiến thức thực nghiệm đơn giản là kiến ​​thức về các khía cạnh rời rạc, rời rạc của các mối quan hệ bên ngoài của các đối tượng. Vì vậy, mặc dù nó có phần trừu tượng và đầy khát vọng, nhưng kiến ​​thức trải nghiệm mới chỉ là bước đầu và còn nhiều hạn chế.

Tóm lại, tri thức kinh nghiệm là sự phản ánh các hiện tượng, đơn vị, sự vật cụ thể, trực tiếp và bề ngoài. Đó chỉ là một hình thức, một trình độ của ý thức, không thể nắm bắt một cách đầy đủ, toàn diện tính tất yếu, bản chất bí truyền và mối liên hệ bên trong của sự vật, hiện tượng. Trong Phép biện chứng của tự nhiên, Tiến sĩ Engels nói: “Sự cần thiết của điểm này không bao giờ có thể được chứng minh đầy đủ bằng chính quan sát thực nghiệm (c. Marx và engels, 1978 – 1995, tập 718), thời đại của vật kính nổi tiếng Các nhà triết học duy tâm của Đức hiện đại, g.v.hegel, cũng khẳng định rằng nếu chúng ta chỉ quan sát kinh nghiệm thì nó sẽ chỉ: “… cho chúng ta nó. Nhận thức về sự thay đổi liên tục.

Để nắm được bản chất của sự vật, nhận thức của con người phải được chuyển lên trình độ tri thức lý luận, là trình độ chất lượng cao hơn tri thức kinh nghiệm. Kiến thức lý thuyết được khái quát hóa từ kiến ​​thức thực nghiệm. Nó tồn tại trong một hệ thống các khái niệm, phạm trù, quy luật, giả thiết, lý thuyết và lý thuyết nhất định. Lý luận nảy sinh từ kinh nghiệm, nhưng nó không nảy sinh trực tiếp và tự phát, và không phải lý luận nào cũng nảy sinh trực tiếp từ kinh nghiệm. Hồ Chí Minh cho rằng: “Lý luận là sự tổng kết kinh nghiệm của con người, là tổng hợp những tri thức về tự nhiên và xã hội, được tích lũy qua quá trình lịch sử” (Hồ Chí Minh, 1995- / 996), tập 8, trang 497.

Tri thức lý thuyết là tri thức khoa học cấp cao nhất và là sản phẩm của tư duy bậc cao. Tất nhiên, đó phải là kết quả của một quá trình tìm tòi, nghiên cứu nghiêm túc, liên tục, có hệ thống của con người. Một nghiên cứu cẩu thả, hời hợt, thiếu hiểu biết, thiếu kiên nhẫn, thiếu chú ý chắc chắn không thể tạo ra sự hiểu biết ở mức kiến ​​thức lý thuyết. Đó là sự phản ánh gián tiếp, trừu tượng và khái quát về đối tượng, nhưng là sự phản ánh tri thức thực nghiệm sâu sắc hơn, đầy đủ hơn, chính xác hơn. Kiến thức lý thuyết mang lại kiến ​​thức bên trong, bên trong, vạch ra các mối quan hệ và quy luật tự nhiên của các đối tượng. Sự hiểu biết như vậy sẽ đưa con người đến gần hơn với sự thật của sự việc. Như C. Mác đã chỉ ra, nhiệm vụ của nhận thức lý luận là: “Gán những vận động bên ngoài chỉ biểu hiện ở hiện tượng thành những vận động thực sự bên trong” (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 1993, tập 3, tr. 65). Kiến thức lý thuyết là sự khái quát hóa kiến ​​thức thực nghiệm, có chất lượng cao hơn kiến ​​thức thực nghiệm. Mặc dù tri thức lý thuyết được hình thành từ tri thức kinh nghiệm nhưng nó không được hình thành một cách tự phát và không phải mọi tri thức lý thuyết đều được hình thành từ kinh nghiệm. Do tính độc lập tương đối này, đôi khi suy luận có thể đi trước dữ liệu thực nghiệm. Tri thức lý thuyết là sự thể hiện chân lý một cách chính xác, hệ thống và sâu sắc hơn, do đó có phạm vi ứng dụng rộng hơn nhiều so với tri thức thực nghiệm (Ban Chấp hành Trung ương, 1999, tr. 363).

Chính vì những ưu điểm trên, tri thức lý thuyết có vai trò rất quan trọng đối với thực tiễn, tác động và góp phần làm thay đổi hiện thực thông qua hoạt động năng động và có ý thức của con người. Lý thuyết là kim chỉ nam cho mọi hoạt động và giúp hướng dẫn thực hành đi đúng hướng. V.I.Lênin đã chỉ ra vai trò quan trọng của lý luận: “Không có lý luận cách mạng thì không thể có phong trào cách mạng” (v.l. lenin, 1974 – 1981, tập 26, tr. 30). Trước đó, Mác cũng đã chỉ ra vai trò quan trọng của lý luận, một khi nó thâm nhập vào quần chúng nhân dân thì nó sẽ trở thành lực lượng vật chất to lớn. Tri thức lý thuyết có thể dự đoán sự phát triển và vận động của sự vật trong tương lai, đồng thời dự đoán hướng phát triển mới của thực tiễn. Lý luận khoa học làm cho hoạt động của con người trở nên năng động và tự giác hơn, hạn chế sự mò mẫm, tự phát, mất phương hướng.

Xem Thêm : 1 chiến lược bán lẻ là gì – Món Miền Trung

Tri thức lý luận và tri thức thực nghiệm là hai cấp độ phản ánh khác nhau nhưng có quan hệ hữu cơ, chặt chẽ với nhau, bổ sung cho nhau để nắm bắt chính xác hơn bản chất của sự vật. Về nguồn gốc của hai cấp độ nhận thức này, một số tác giả lầm tưởng rằng nhận thức kinh nghiệm là nhận thức cảm tính, còn nhận thức lý thuyết tương đương với nhận thức lý tính. Sự giải thích trên là máy móc, siêu hình và không thấy được sự phức tạp của phản xạ có ý thức, một tính chất đặc biệt chỉ có ở bộ não con người chứ không phải của bất kỳ hệ thống vật chất nào. Trên thực tế, nhận thức kinh nghiệm và nhận thức lý thuyết không giống với nhận thức cảm tính và nhận thức lý tính. “Như vậy, ranh giới của nhận thức kinh nghiệm và lý thuyết không trùng khớp với ranh giới của nhận thức cảm tính và lý tính”. Và “nhận thức kinh nghiệm thực sự một phần ở cấp độ lý trí, vì vậy nó rộng hơn cảm tính; nhận thức kinh nghiệm bao gồm một phần của công việc xử lý hợp lý dữ liệu cảm giác” (nguyen duy quy, 2000, tr. 18 – 19). Cách hiểu trên Điều này phù hợp với quy trình nhận thức biện chứng hiện đại được Nguyễn Duy Quy mô tả trong tác phẩm về ý thức vi mô. Phân chia rõ ràng hai cấp độ của tri thức khoa học, và nhận thức của chúng ta rơi vào một trong hai thái cực của quan điểm siêu hình về nhận thức mà lịch sử tư tưởng nhân loại đã thể hiện. Đó là chủ nghĩa duy cảm hay chủ nghĩa duy lý.

Đồng tình với quan niệm trên của Ruan Weigui, Huang Zhibao cũng đã tuyên bố trong bài viết của mình từ tư duy thực nghiệm sang tư duy lý thuyết rằng kiến ​​thức thực nghiệm thông thường “đã nằm trong giai đoạn nhận thức hợp lý, nhưng đó là lý do của sự không đầy đủ và phi khoa học”. Tri thức kinh nghiệm có xu hướng “mô tả các đặc điểm, các quan hệ, các mối quan hệ của các đối tượng, hơn là phân tích và khái quát bản chất của sự vật”, do đó, “tri thức kinh nghiệm hẹp hơn, thuần túy hơn, sơ đẳng hơn và ít triệt để hơn”. Huang Zhibao, 1988, trang 54-55). Nhưng trong thực tế, ranh giới giữa tri thức kinh nghiệm và tri thức lý thuyết đôi khi chỉ là tương đối, bởi vì không có kết quả tri giác nào không phải là sản phẩm của sự thống nhất biện chứng của cả hai, đó là quá trình nhận thức cảm tính và nhận thức lý tính.

Bởi vì tri thức trải nghiệm là “khách quan hơn, bắt nguồn từ hoạt động nhận thức của con người và hoạt động cải tiến thực tế” (Hu Yu, 1987, trang 245), nó là cơ sở để cung cấp cho mọi người thông tin và dữ liệu thực sự có hiệu quả. Nhận thức các thuộc tính bên trong của đối tượng. Theo phương pháp nhận thức từ trừu tượng đến cụ thể, tri thức kinh nghiệm chỉ là sự trừu tượng chung, và chỉ một số khía cạnh của đối tượng nhận thức. Vì vậy, việc chuyển từ tri thức kinh nghiệm lên trình độ tri thức lí luận là một tất yếu khách quan nhằm nắm bắt đầy đủ bản chất của sự vật. Động thái này phù hợp với con đường biện chứng của nhận thức chân lý. Lê-nin đã chỉ ra trong tác phẩm triết học của mình: “Từ trực giác sinh động đến tư tưởng trừu tượng, từ tư tưởng trừu tượng đến thực tiễn, đây là con đường biện chứng của nhận thức chân lý, nhận thức hiện thực khách quan” (v.i. lenin, 1974 – 1981, tập 29, tr. 179). Tách khỏi kiến ​​thức thực nghiệm, tuyệt đối hóa kiến ​​thức lý thuyết và tách khỏi thực tiễn, kiến ​​thức lý thuyết có thể dễ dàng trở thành giáo điều, ảo tưởng hoặc duy lý. Vì: “Lý luận và thực tiễn không liên hệ với nhau, lý luận suông” (Hồ Chí Minh, 1995-1996, Tr. 496). Ngược lại, nếu quá đề cao vai trò của tri thức kinh nghiệm mà bỏ qua tri thức lý thuyết, chúng ta cũng sẽ rơi vào chủ nghĩa kinh nghiệm, là một cực đoan khác của tư duy siêu hình và máy móc. Như Hồ Chí Minh đã nói: “Kinh nghiệm chẳng vì cớ gì mà sáng mắt ra”, “Không vì lý do gì mà xấu hổ như đi mà nhắm mắt” (Hồ Chí Minh, 1995-1996, Tập 5), tr 234). Sự tuyệt đối hóa vai trò của tri thức kinh nghiệm cũng dẫn đến chủ nghĩa giáo điều kinh nghiệm, đó là “một lối suy nghĩ ở mức độ kinh nghiệm cảm tính, ít có tính hợp lý, nhấn mạnh đến sự tổng hợp sơ bộ, hoặc suy diễn trừu tượng, không quan tâm đến phân tích, chứng minh, và cảm ứng ”(trần huu tien, 1988, tr. 15). Thấy rõ ưu điểm của tri thức lý thuyết so với tri thức thực nghiệm, nhưng cũng cần cảnh giác Vì tính gián tiếp của sự phản ánh hiện thực khách quan, lý thuyết có nguy cơ phản ánh sai sự thật, lạc lõng với thực tế. Khả năng này tăng lên nếu lý luận này bị chi phối bởi những ý tưởng phi khoa học. Trước đây, khi bàn về lý luận nhận thức, Lênin đã chỉ ra khả năng này đòi hỏi phải nắm vững con đường biện chứng của nhận thức, từ trực giác sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn. Vì vậy, cần hết sức quan tâm đến vai trò của lý thuyết, nhưng không thể cường điệu hóa vai trò của lý thuyết, để xảy ra tình trạng tách rời lý thuyết và thực hành làm cho lý luận mất dần sức sống. Hồ Chí Minh đã nhiều lần nhắc nhở quan điểm này: sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn là nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê-nin. Thực hành mà không có lý thuyết hướng dẫn là thực hành mù quáng. Lý thuyết không gắn với thực hành là lý thuyết suông ”(Thành phố Hồ Chí Minh, 1995-1996, tập 8, tr. 496).

Học giả Liên Xô, g.i. ruzavin cũng chỉ ra sự khác biệt giữa kiến ​​thức khoa học và nhận thức thông thường trong cuốn sách “Phương pháp nghiên cứu khoa học” của ông. Tác giả cho rằng đặc điểm chung của chúng là đều dựa trên sự thật khách quan và hướng tới sự thật khách quan. Trong số đó, tri thức khoa học có nguồn gốc từ tri thức truyền thống, nhưng không phải là sự tiếp nối trực tiếp của tri thức truyền thống. Tri thức khoa học không chỉ để khám phá những dữ kiện mới, mà còn sử dụng những giả thiết, lý thuyết, quy luật hiện có để giải thích những kiến ​​thức mới này hoặc đề xuất những lý thuyết mới để giải thích chúng. Hơn nữa, con người chỉ có thể tiếp thu những tri thức khoa học theo những quy luật nhất định của thế giới khách quan và thông qua những phương pháp nghiên cứu nhất định. Đồng thời, nhận thức thông thường là nhận thức trực tiếp, tư duy thực tế không có hệ thống và phương pháp (i. Ruzavin, 1983, tr. 3). Một số tác giả giữ quan điểm tương tự trong các tác phẩm lịch sử về phép biện chứng mácxít. Họ cho rằng tri thức có bản chất lý thuyết, khoa học so với lẽ thường, đã được ví như: “Hai tấm gương của cùng một thực tại, ở đó thực tại này được thể hiện theo những cách khác nhau, thậm chí có khi đối lập nhau (nhiều tác giả, 1986, 327). “/ p>Những phân tích trên cho thấy việc nâng từ trình độ tri thức thực nghiệm lên trình độ tri thức lý thuyết là sự nắm bắt ngày càng toàn diện và gần đúng bản chất của sự vật và là điều cần thiết. Và, đối với nước ta, nó có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc khắc phục “bệnh chủ quan, tự nguyện, lối suy nghĩ giản đơn, ham theo đuổi chủ quan” mà các văn kiện đại hội đảng đã vi phạm. (Đảng Cộng sản Việt Nam đã kiên định (Đảng Cộng sản Việt Nam, 1986, tr. 26).

Trong lịch sử tư tưởng nhân loại, nhà triết học cổ điển người Đức, i. Kant cũng chia tri thức thành tri thức khoa học tổng quát, theo quan điểm của ông, tri thức khoa học là tuyệt đối chính xác, phổ biến và tất yếu vì nó là tri thức tiên nghiệm đi trước kinh nghiệm. Và lẽ thường dựa trên kinh nghiệm, nên không thể sai lầm, tất yếu và phổ quát. Bởi vì chủ nghĩa duy tâm chủ quan của mình, và bởi vì ông không xem xét sự phát triển của tri thức thực nghiệm theo quan điểm lịch sử, ông đã lý tưởng hóa các vấn đề về tính phổ quát và tính tất yếu tiên nghiệm (Trường phái Khoa học và Công nghệ). Nghiên cứu Liên Xô, 1962, trang 54-55). Trên thực tế, ngay cả kiến ​​thức toán học, mặc dù nó có vẻ cao siêu và trừu tượng, như Engels đã chỉ ra, chỉ phản ánh “diện tích mà con người thực sự cần để đo thời điểm từ đất và khả năng đo đất.” tàu từ máy chấm công và máy móc ”(c. mark, ph. engels, 1978 – 1995, vol. 20, p. 59). g.v.hegel, cũng không phải là sự tồn tại bẩm sinh như cách hiểu của i. Tri thức Kant chỉ có thể được tìm thấy trong cuộc sống, trong thực tế chứ không phải trong sách. Suy cho cùng, kiến ​​thức sách chỉ là bản tóm tắt của cuộc sống và sự phát triển của tri thức khoa học và các khái niệm của nó , phạm trù và quy luật Sự phong phú ngày càng tăng của các hệ thống, cả về số lượng và chất lượng, chứng tỏ sự “tách con người ra khỏi giới tự nhiên”, sự chinh phục của con người và sự “mắc lưới” của tự nhiên này ngày càng tăng, như nhận xét của V.I.Lênin trong các ghi chú triết học của ông (v.i. lenin, 1 974 – 1981, tập 29, trang 102).

Việc phân tích hai cấp độ tri thức khoa học, tri thức thực nghiệm và tri thức lý thuyết như trên cho ta thấy được mức độ sâu rộng của chúng cũng như vai trò và sự phát triển của tri thức ở mỗi cấp độ, chúng gắn bó hữu cơ và tác động qua lại lẫn nhau. Giữa các trình độ, cấp độ tri thức khoa học có tính liên tục và kế thừa lẫn nhau. Ngay cả ở cấp độ tri thức thực nghiệm (tiền khoa học), những mầm mống của tri thức lý thuyết đã xuất hiện. Kiến thức thực nghiệm là cơ sở dữ liệu khái quát hóa để hình thành kiến ​​thức lý thuyết. Kiến thức lý thuyết nâng kiến ​​thức thực nghiệm lên một mức độ cao hơn về mặt chất lượng, từ cụ thể và duy nhất đến phổ quát. Ngày nay, với trình độ dân trí ngày càng được nâng cao, các thuật ngữ khoa học công nghệ hiện đại cũng đã được phổ biến trên các phương tiện thông tin đại chúng, dần dần đi sâu vào tâm trí của quần chúng nhân dân. Đây là cơ sở để các em tiếp thu và tiến từ trình độ kiến ​​thức thực nghiệm lên trình độ kiến ​​thức lý thuyết, nâng cao khả năng giới thiệu kiến ​​thức khoa học và ứng dụng vào thực tiễn cuộc sống, trở nên giàu có và văn minh. Tri thức khoa học đã đi vào cuộc sống, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của con người và giúp con người làm chủ được vận mệnh của chính mình.

Thẻ: Kiến thức lý thuyết là gì

  • Luyện tập danh từ lớp 4 Luyện từ và câu lớp 4

    Chất oxy hóa là gì? Chất khử là gì? Chất oxy hóa thường được sử dụng

    Ví dụ về Luật pháp điển chung

    Mục đích của Phong trào Dongdu là gì

    Lý thuyết giới hạn về số

    Lý thuyết giới hạn về số

    p trong toán học là gì? Khái niệm về p trong toán lớp sáu

    Nguồn: https://xettuyentrungcap.edu.vn
    Danh mục: Hỏi Đáp

    Vậy là đến đây bài viết về Tri Thức Lý Luận Là Gì – Cẩm nang Hải Phòng đã dừng lại rồi. Hy vọng bạn luôn theo dõi và đọc những bài viết hay của chúng tôi trên website Xettuyentrungcap.edu.vn

    Chúc các bạn luôn gặt hái nhiều thành công trong cuộc sống!

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button